Forum dergisi, 1 Nisan 1954 tarihinde yayın hayatına giren, ayda iki kez çıkan, Batı-Doğu kutuplaşmasında Türkiye'nin yerinin Batı bloğu içinde olduğunu savunan akademisyen dergiciliğinin istisnaî bir örneğidir.

Derginin 1954-1960 yılları sayılarındaki yazılarda yer alan, ülkenin siyasî, iktisadî ve toplumsal sorunlarına dair getirilmiş olan çözüm önerileri, 1961 Anayasası'nın öngördüğü Türkiye tasarımına kaynaklık etmiştir.

Elinizdeki bu çalışma, Türkiye'de üzerinde çok az konuşulmuş olan Forum dergisinin çıkış macerası, genel yapısı, savunduğu ilkeler ve bu ilkelerin daha sonraki dönemlerdeki yansımaları üzerinden derginin ve dergiyi çıkaran kadronun, Türk siyasal yaşamındaki yerini tespit etme amacını taşımaktadır.

Resmî kayıtlara göre 1777'de Bitlis'te doğup 1934'te İstanbul'da vefat eden Zaro Ağa, yaşadığı dönemde "dünyanın en yaşlı adamı" olarak Türk ve dünya kamuoyunda büyük bir ilgi uyandırdı. Ömrünün son on yılı dikkate alındığında sıradan hiçbir insanın hayatı, onunki kadar yakından takip edilmedi; uzun yaşamasının sırlarından kadınlara olan ilgisine kadar hemen her şeyi merak edildi. Basın, yakın tarihimizin pek çok önemli olayına ve şahsiyetine tanıklık eden Zaro Ağa'yı, Türkiye'nin ilk medya starı haline getirdi. Ölümü de Türk ve yabancı kamuoyunda bir "kahraman" kaybedilmiş gibi yankılar yarattı. 

Elinizdeki çalışma, Zaro Ağa'yla ilgili bazı orijinal arşiv belgelerinin yanı sıra, esas olarak 1920 ve 1930'larda basında yer alan haberlerden oluşturuldu. Bununla birlikte Amerikan, İngiliz ve İtalyan gazetelerinden de yararlanıldı. Zaro Ağa, son zamanlarda sağlıklı beslenme ve uzun yaşamanın sırları bağlamında yeniden kamuoyunun gündemine girdi. Zaro'nun yaşamını ayrıntılı bir şekilde inceleyen bu eser, aslında yeterince bilinmeyen bu renkli simanın doğru bir şekilde tanınmasına yardımcı olma amacını taşımaktadır.

Bu eser altmışlı ve yetmişli yıllarda Türkiye'de görev yapmış Amerikalı diplomatların hazırladıkları raporlardan oluşmakta. Altmışlı ve yetmişli yıllar Türkiye'nin derin siyasi krizlerle çalkalandığı dönemlerdir. Bu eserde yer alan raporlar o yılların Türkiyesi'ndeki toplumsal ve siyasi durumu Amerikan diplomatlarının gözünden yansıtmakta. Öğrenci hareketleri, 12 Mart muhtırası, Kürt meselesi, dinî ve etnik azınlıkların durumu, bu kitapta yer alan konulardan sadece bazıları.
This work is comprised mainly of reports prepared by American diplomats stationed in Turkey during the 1960s and 1970s, decades in which the country underwent a series of  profound and wrenching political crises. The reports contained in this work give a unique perspective on the state of affairs in Turkey during  that period, as viewed through the eyes of American diplomats. Student movements, an ultimatum to the government by the Turkish General Staff on March 12, 1971,  Kurdish issues and the status of the country's religious and ethnic minorities are  just a few of the subjects covered.

Son yıllarda tarihçilikte gelişen farklı yaklaşımlar, farklı kaynaklara yönelme olgusunu da beraberinde getirdi. Bu nedenledir ki daha önceden edebiyat tarihçilerine ve kısmen etnologlara bırakılan mizah araştırmaları artık tarihçilerin de ilgi alanına girmeye başlamıştır. Dolayısıyla mizah ve mizah basını tarih araştırmaları açısından vazgeçilemez bir kaynak özelliği niteliğindedir. Osmanlı mizahı, konu olarak henüz tüketilmiş değildir. Aksine konu, sunduğu zengin malzemeyle araştırmaya açık bakir bir alan görünümündedir. Yazılarıyla ve karikatürleriyle Osmanlı mizah basını, dönemi resmeden bir içeriğe sahiptir. Bu özellik sayesindedir ki kimi Osmanlı aydınlarının siyasal ve ekonomik pek çok olayı nasıl algıladıklarını ve yorumladıklarını daha sarih bir şekilde görebiliyoruz. Ayrıca gündelik hayatın dokularına nüfuz eden bir bakışla kaleme alınan yazılarda ve karikatürlerde ‘sıradan' insanın tarz-ı hayat'ını bulmak çarpıcıdır. Cemil Meriç'in deyimiyle "dergi ve gazete bir devrin çehresini makyajsız olarak terlik ve sabahlığı ile teşhir eder." Bu yanıyla sosyal tarihin gizli kalmış yanlarının açığa çıkartılabilmesi de mümkündür.

Elinizdeki kitap 1870-1877 dönemi Osmanlı mizah basınında yer alan "Şark meselesi", "kapitülasyonlar", "ilk mebus seçimleri", "Kanun-ı Esasi", "moda ve kadın", "terakki-i medeniyet" (batılılaşma) gibi temalar üzerinden memleket meselelerine karikatüristlerin ve yazarların bakışını merkeze alarak yapılan ilk araştırmalardan biridir. Diğer bir deyişle döneme damgasını vurmuş Diyojen, Çaylak, Hayal, Çıngıraklı Tatar, Kahkaha gibi olgusal malzemelerle doğrudan temas kurarak karikatür ve mizahın zevkli ve renkli penceresinden döneme panaromik bir şekilde bakmayı deneyen bir çalışmadır.

Günümüz Türkiye'sinde kentler, karşılaştıkları küresel, ulusal ve yerel etkilerle değişmekte ve yeni risk koşulları aracılığıyla dönüşmektedir. Bu dönüşün sürecinde kentlerde yaşanan değişimler risk koşullarının oluşturduğu radikal dönüşümlerin derin anlamlarına yakından bakılmasına ve araştırılmasına ihtiyaç vardır. Yeni kent yapılarında risk algısı ve belirsizlik ortamları bu yakından bakmanın önemli bir boyutunu oluşturmaktadır. Sorun çeşitli sosyolojik kategorileri kullanarak yeni kentlilik ve yeni güvenirlik ilişkilerini sosyolojik olarak sorgulamak gerçeğinde şekillenmektedir. Yeni kentleşme biçimlerinin getirileri ve geleneksel bağların bu yeni kalıpları nasıl taşıdığı ele alınmalı, birlikte yaşayabilme, dayanışma örüntüleri, geleneksel kalıpların risk algısıyla dönüşme biçimleri, kaygı ve belirsizlik içerisinde kentlileşme kalıpları, kuralsızlık ve yeni kentlilik kavramları eski söylemlerin birikiminde yeniden okunmalıdır.  Bu okuma kentsel yoksulluğun görüntülerini derinlemesine ele almalı, kurumsal olarak ve sistemin içinde yer almanın çeşitli kuralları bütün yönleriyle araştırılmalıdır. Bu sayede yoksul olmanın anlamı, bir kente dâhil olamamanın içsel anlamları ve insan olmaya yönelik sosyolojik ve evrensel kalıplara yönelik saldırı, makro bir ideolojik söylemin mikro yorumlarında derinlemesine araştırılabilir. Risk Kapıyı Kırınca, İzmir ili Yeşilçam mahallesinde kentlerdeki dönüşümleri nicel bir soru kâğıdıyla toplanan bilgiler odağında, nitel bir teknik olan kategorik içerik perspektifi ile derinlemesine sorgulamakta ve araştırmaktadır. Araştırma kentlerde dayanışma ilişkilerinin niteliğinden güvene, dayanışma kalıplarından beklentiler ve geleceğe yönelik eğilimlere kadar risk adına akla gelen her şeyin gerçeğin tamda kendisi olduğu gerçeğine dikkat çekmektedir.

Elinizdeki kitap, medyadaki yapısal sorunlarla birlikte toplumsal alandaki eşitsiz iktidar ilişkilerini gözden kaçırmadan medyanın farklı mecralarında üretilmiş olan metinlerin çözümlemesine odaklanmaktadır. Bilindik liberal varsayımların aksine medya ile siyasal alanın iki ayrı bütünlük olarak algılanmadığı, siyaset ve iktidar ilişkilerinin okul dersliklerinden tutun da, aile içi ebeveyn-çocuk ilişkilerine kadar sirayet ettiğini varsayan bir yaklaşımla çözümlenen bu kitaptaki yazılar, büyük ölçüde medya çalışmaları alanındaki eleştirel okumalara önemli katkılar sunacak niteliktedir. Medyadaki sahiplik yapısından ziyade kapitalist üretim ilişkilerinin oluşturduğu üretim örüntülerine dikkat çekerek yapılan kitaptaki çalışmalar, aynı zamanda toplumsal alandaki egemen ve yerleşik ideolojik zihinsel yapıların da toplumsal alandaki eşitsiz iktidar ilişkilerini nasıl yeniden ürettiğine odaklanmaktadır. Kitapta medyanın farklı mecralarında üretilmiş, farklı içerik türlerinin çözümlenmesi yapılmıştır. Çözümlenen mecra ve içerikler arasında olumlu örnekler yer aldığı kadar olumsuz örnekler de bulunmaktadır. Çalışma bu yönüyle medya metinlerinin eleştirel bir gözle nasıl okunabileceğini merak eden okuyucuyla birlikte, alanda akademik çalışma yapmayı düşünen akademisyen adaylarına da hitap etmektedir. Medyanın ürettiği içeriklerin yaygın bir kitleye hitap ettiği akılda tutulursa, çalışmada yer alan çözümleme ve eleştirel okuma denemelerinin geniş bir okur kitlesinin ilgisini çekeceği düşünülebilir.

"Saadet yâr devlet câr rif'at dâr izzet bâr
Hüdâ yâver kader rehber felek çâker melek dâye"
Kânî

Divan şiirinin temsilcilerinden Tokatlı Ebû Bekir Kânî, 1711-1791 yılları arasında yaşamış ve aynı zamanda çağının mizah ustalarından birisidir. Kânî'nin klâsik şiir anlayışına uygun divânı yanında, manzum ve mensur letaifnâmesi ve hezliyyâtı ile çeşitli mektupları da bulunmaktadır.

Kânî Dîvânı ve Tahlîli isimli elinizdeki kitap ile şâirin yaşadığı dönem, biyografisi, eserleri, edebî yönü bilimsel açıdan değerlendirilerek Dîvân'ı ile ilgili yapılmış olan kapsamlı bir çalışma sahaya ilgi duyan araştırmacılara sunulmaktadır.

Bu kitap, XVIII. yüzyıl Divan şiirinin tarihi gelişimi, şiir anlayışı, dili, üslûbu ve söz dağarcığı gibi hususların tespit ve değerlendirilmesine yönelik katkısı yanında, Kânî'nin üdebâ arasındaki konumunu da ortaya koymaktadır.

İktisadi Devlet Teşekkülleri, bugünün, ‘işletme disiplini içine sıkışmış', ‘kamu örgütlerini neredeyse tamamen inceleme alanının dışına çıkararak güncel organizasyonların güncel yönetim sorunlarına odaklanmış' bir yönetim ve organizasyon camiası için çok uzaklarda kalan örgütler gibi görünüyor. Oysa, Türkiye'de yönetim düşüncesinin ulusal tarihini anlamanın birincil koşulu tarih içinde biriktirilen yönetim düşüncesinin bugüne taşındığı tüm organizasyon, yapı ve süreçleri inceleme konusu yapmaktan geçiyor. Bu tür bir ilgi genişlemesi, bugünün organizasyonlarını konu edinmiş araştırmaların zeminini sağlamlaştıracak bilgilere ulaşılmasını da sağlıyor.

Bu kitap, hem yönetim ve organizasyonun Türkiye'de akademik bir dal olarak gelişimini, hem de daha genel olarak örgütleri incelemede tarihsel yaklaşımları benimsemeye yeni meyledişler çerçevesinde değerlendirilmeli. Kitapta, Türkiye'de devletin sanayileşmede öncülüğü üstlendiği ve bu amaçla bazı alanlarda büyük işletmeler oluşturduğu 1930'ların başlarıyla 1945 arasındaki dönemde, bu işletmelerin en önde geleni, Sümerbank, inceleniyor. Bahsi geçen döneme dair bugünlere kadar yazılanlardan farklı olarak, iki yönetim meselesinin uygulamada aldığı hal ve zaman içinde gösterdiği değişim üzerinde ayrıntılı biçimde duruluyor: bunlardan biri, o günlerin tabirleriyle, teşkilat, diğeri de içtimai teşkilat. Kitapta aynı zamanda bunlara dair uygulamaların ihdası ve zamanla meydana gelen değişikliklere esas teşkil eden anlayış ve bilgilerin hangilerinin ne tür dış etkilerle geldiği, hangilerinin de fiiliyatta yerel kaynaklı şekiller aldığı ortaya koyulmaya çalışılıyor.

Atatürk'ün son günlerini geçirdiği Savarona yatının, hangi şartlarda satın alındığını merak edenler için gerek sanal âlemde, gerekse popüler tarih dergilerinde oldukça fazla bilgi mevcuttur. Ancak bu bilgiler, yanlışlarıyla birlikte birbirlerini tekrarlayan yazılar olmaktan ileriye gitmemektedir. Elinizdeki bu çalışma, şimdiye kadar hiç incelenmemiş yerli ve yabancı arşiv kaynaklarını esas alarak Savarona yatının satın alınma sürecini anlatmakta. Bu arşiv kaynaklarının yanı sıra kitapta, Atatürk'ün sağlığında Savarona'da günlük hayatın nasıl olduğunu anlatan muhtelif hatıralar ve yazı dizileri de yer almaktadır. Bu metinler sayesinde de okur, Savarona hakkında -yatı âdeta bizzat gezmişçesine- bir izlenim elde edebilmektedir.

Bu kitap çoktan mazide kalmış olan bir İstanbul'da yaşamış olan iki efsanevi Yahudi tüccarın hayatlarını anlatmakta. Her ikisi de Aşkenaz Musevisi olan Georg Mayer ve Simon Brod bugün ancak hatıra kitaplarında okuduğumuz bir İstanbul atmosferinde yaşadılar. Georg Mayer İstanbul'da büyük mağazacılık geleneğini başlatan birkaç müesseseden biriydi. Simon Brod ise Sultanhamam tekstil piyasasının önde gelen tüccarlarındandı. Brod aynı zamanda İkinci Dünya Savaşı yıllarında Türkiye'den transit geçerek Filistin'e gitmek isteyen Yahudi mültecilerin yardımına koşan ve aynı mülteciler tarafından adı minnetle anılan efsanevi bir isimdi. Birçok yazılı ve sözlü kaynaktan istifade edilerek hazırlanan bu çalışma sayesinde çoktan tarihe gömülmüş sıra dışı iki insan gözlerimizin önünde canlanmakta.

This book recounts the tale of Georg Mayer and Simon Brod, two legendary Jewish businessmen who lived and worked in Istanbul in the first half of the twentieth century, in a world that has long since vanished in all but memory. Both men were Ashkenazi Jews operating within a largely Sephardic cultural sphere. Mayer was the founder of one of several pioneers in bringing the department store to Istanbul (and, by extension, to Turkey). For his part, Brod was one of the leading 'Sultanhamam' textile merchants, but apart from this he is remembered among the Jewish population as the person who, during the Second World War, devoted his own energies and resources to assisting Jewish refugees fleeing Nazi Europe for Palestine. By tracking down a great number of otherwise overlooked written and oral sources the author has succeeded not only in rescuing these men's stories from oblivion, but in the process has also brought to life for us both the central characters and the era in which they lived.

Osmanlı Devleti'nde Kuraklık ve Kıtlık Olayları (1800-1880) konulu bu kitapta ele alınan dönem içerisinde meydana gelen doğal afetler mercek altına alınıyor. Afrika, Asya ve Avrupa kıtalarına yayılan geniş bir alan üzerinde meydana gelen kuraklık, sel, deprem, yangın, çekirge istilası ve kıtlık ortamına neden olan pek çok afet türü arşiv ve devrin diğer yazılı belgeleri ile örneklendirilerek tespit edildi.

Kitap 1800-1880 yıllarında Osmanlı Coğrafyası'nda kıtlığa neden olan doğal afetlerin Osmanlı maliyesi ve sosyal yaşamı üzerindeki etkilerini de incelemekte.

Osmanlı Devletinin Doğal Afetlerin oluşturduğu olumsuzluklar ve kriz ortamından en az zararla hangi yöntemleri kullanarak yaralarını sarmayı başardığına dair veriler de bu çerçevede değerlendirildi. Bir anlamda doğal afetler karşısındaki başarısızlık ve krizi idare etme noktasında kaydedilen başarılı gelişmeler tarihten çıkarılan tecrübe dağarcığı olarak belgelendirildi.

Tanzimat reformları ilk olarak devletin merkezine odaklanmış, ancak 1860'lı yıllarda taşraya uygulanmaya başlanmıştı. Bu süreçte milliyetçi hareketlerin doruk noktasına ulaştığı, sayıları gittikçe artan muhacirlerin büyük bir sorun haline geldiği ve farklı dini ve etnik gruplar arasında gerginliğin yaşandığı Tuna bölgesine öncelik verilmişti. Yenilikler bu pilot bölgede uygulanacak ve başarılı olması halinde diğer vilayetlere de taşınacaktı. Midhat Paşa ise Osmanlı Devleti'ndeki bu yeni zihniyeti temsil eden bir vali olarak bu görevi üstlenmişti. Rusya'nın sistematik olarak yürüttüğü Panslavist politikalara karşı bir önlem olarak da düşünülen bu reformlar, Tuna bölgesini Midhat Paşa ile İstanbul'da bulanan Rus Büyükelçi N.P. İgnatiew arasında adeta bir satranç tahtası haline getirmişti.  Bu konu Rus, Bulgar, Türk ve Batılı tarihçiler tarafından farklı yönlerine vurgu yapılarak değişik şekillerde ele alınmıştır. Mesela, Türk tarih yazıcılığında büyük bir başarı olarak gösterilen yol-köprü projesi, Rus ve Bulgar araştırmacılar halkın üzerine yüklenen haksız bir işgücü, Batılı akademisyenler ise Osmanlı Devleti'ndeki modernleşme hareketinin bir parçası olarak aktarmaktadır. Balkanlar'da Tanzimat: Midhat Paşa'nın Tuna Vilayeti Valiliği 1864-1868 ise bu farklı bakış açılarını sunarak, ilgili arşiv belgeleri ışığında konuyu analiz etmektedir.