Mısır Basınında Hilafet Tartışmaları 1922-1926

Arap dünyası ile birlikte Mısır’da XIX. yüzyılın ikinci yarısında ortaya çıkan Hilafet tartışmaları, Osmanlı Devleti’nin yıkılarak yeni Türk devletinin ortaya çıkması ve bu süreçte Hilafet müessesesine ilişkin olarak Ankara’da alınan kararlar bağlamında 1922-1926 yılları arasında matbuat gündeminin ana maddelerinden birini oluşturmuştur. Önce Hilafetin saltanattan, dolayısıyla siyasi erkten ayrıştırılması ve salt ruhani bir makam haline getirilmesi ardından bu adım yeterli bulunmayarak tamamen kaldırılması tüm İslam dünyasında olduğu gibi Mısır’da da büyük bir tepki meydana getirmiş, Mısırlıların meseleye hem dini hem de siyasi açıdan odaklanarak çözüm üretme çabasına girmelerine neden olmuştur. Bu çözüm çabasında, pek çok Mısırlı entelektüel tarafından Arap-İslam dünyasının kalbi olarak lanse edilen Mısır’ın Hilafetin geleceği konusunda belirleyici bir role sahip olması gerektiği görüşü ön plana çıkmıştır. Bu araştırma, dönemin Mısır basınının üç önemli yayını organı olan el-Ahrâm, el-Mukattem ve Mecelletü’l-Menâr’da Hilafet tartışmaları çerçevesinde hangi meselelerin hangi argümanlar üzerinden ele alındığını ortaya koymaya çalışmaktadır.


Satın Al

Künye

Kitabın Adı:

Mısır Basınında Hilafet Tartışmaları 1922-1926

Yazan:
Hilal Livaoğlu Mengüç
Dizi Adı:

Tarih: 251

Baskı Adedi:

100

Yayın Yılı:

2018

Sayfa:

321

Ebat:

13,5 x 21 cm.

Kağıt:

Enzo 70 gr.

Kapak:

Çağlar Yalçın

Cilt/Kapak:

250 gr. Mat, Amerikan Bristol, 4 renk

ISBN/Barkod:

 978-605-2380-64-2

Fiyat:

70,00 TL

İÇİNDEKİLER

KISALTMALAR

GİRİŞ

BİRİNCİ BÖLÜM

Çalışmanın Amacı ve Kapsamı

Çalışmanın Kaynakları

Birincil Kaynaklar

İkincil Kaynaklar

1. BÖLÜM

HİLAFET, DEVLET-İ ALİYYE VE MISIR

Hilafetin Tarihsel İşlevine Dair Temel Meseleler

Raşidî Hilafetin Saltanata Dönüşmesi

Halifenin Meşruiyeti ve Biat

Osmanlı Hilafetinin Meşruiyetine İlişkin Tartışmalar

Hilafetin Kureyşiliği, Arap Hilafeti ve II. Abdülhamid

Diğer kriterler bakımından Osmanlı Hilafeti

Hilafet Makamı Açısından Tanzimat ve Sonrası

Hilafet Tartışmaları Bağlamında Mısır Basını, İngiltere ve Devlet-i Aliyye

el-Ahram

el-Mukattam

Mecelletü'l-Menâr

Birinci Dünya Savaşı ve Sonrasında Hilafet Kurumu

Sonuç

İKİNCİ BÖLÜM

SALTANATIN KALDIRILMASI VE HİLAFETİN DURUMU

Saltanatın Kaldırılması

Mısır Kamuoyunda Saltanatın Kaldırılmasına Tepkiler

Bir Türk İnkilabı Olarak Saltanatın Kaldırılması

Yeni Halifenin Seçilmesi

Yeni Halifenin Durumunun Değerlendirilmesi

Abdülmecid Efendi'ye Biat Edilmesini Savunanlar

Saltanattan Ayrı Hilafetin Kabul Edilebileceğini Düşünenler

Abdülmecid Efendi'nin Halifeliğini Geçersiz Kabul Edenler

Cumhuriyet'in İlanından Sonra Hilafet

Sonuç

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

MISIR BASININDA HİLAFETİN KALDIRILMASI

Hilafetin Kaldırılması

Hilafetin İlgasına İlk Tepkiler: "Frenkleşmiş Türklerin Fitneleri"

Hilafete İlişkin TBMM Kararını Savunanlar

Abdülmecid Efendi'nin Durumunun Değerlendirilmesi

Abdülmecid Efendi'nin Halifeliğinin Sona Erdiği Görüşü

Abdülmecid Efendi'nin Halifeliğini Sürdürdüğü Görüşü

Hindistan Hilafet Hareketi

Şerif Hüseyin'in Halifeliğini İlanı

İngiltere ve Fransa'nın Hilafet Siyaseti

İngiliz Raporları Işığında Bir Değerlendirme

Fransa'nın Meseleye Yaklaşımı

Sonuç

4. BÖLÜM

HİLAFET İÇİN YENİ ARAYIŞLAR

Reşîd Rıza'da İdeal Hilafet

Ali Abdurrâzık Olayı ve Reşîd Rıza

Yeni Hilafet Merkezi Olarak Mısır ve Kral I. Fuad'ın Halifeliği

Kahire Hilafet Konferansı

 

Mekke İslam Konferansı ve Hicaz-Kahire Rekabeti

Türkiye'den Vazgeçmek ya da Geçmemek: Yeni Türkiye'ye Bakış

Sonuç

Sonuç

EKLER

KAYNAKÇA

DİZİN