Osmanlı Doğu Ticareti: 18. Yüzyılda Erzurum Gümrüğü

Bu çalışmada, kıtalararası bir transit merkezi olarak Erzurum Gümrüğü’nün onsekizinci yüzyıl Osmanlı Doğu ticaretindeki yeri ve önemi incelenmiştir. Başbakanlık Arşivinde yer alan, mevcut belgeler yardımıyla hazırlanan kantitatif bilgiler SPSS programı yardımıyla bilgisayar ortamında değerlendirildi. Böylece Osmanlı İktisat Tarihi alanında, bilgisayar programlama tekniği kullanılarak yazılan ilk doktora tezi ortaya çıktı. Tez aynı zamanda, Osmanlı-İran sınırında faaliyet gösteren küçük tüccarların (çerçiler) ticaret ağlarını resmeden ilk çalışmadır. Bu tüccarlar sermaye yapılarını güçlendirmek için, parası olanlarla mudaraba ve şirket-i inan türünden ortaklıklar kurmuşlardır. Onsekizinci yüzyılda İran ipek ticaretini tehdit eden zorluklar, Erzurum Gümrüğü’nün ticaret hacminin daralmasıyla sonuçlandı. Ancak bu durum Erzurumlu tüccarlar için her şeyin sonu olmadı. İpek dışındaki yeni bir ürünün, pamuğun, dünya ticaretindeki yerini almaya başlamasıyla bölgeler arası ticarette yeni ürünler ve ticaret ağları oluşmaya başladı.

Satın Al


Künye

Kitabın Adı:

Osmanlı Doğu Ticareti: 18. Yüzyılda Erzurum Gümrüğü

Yazar:

H. Neşe Erim

Dizi Adı:

Tarih: 328

Yayın Yılı:

2019

Sayfa:

196

Ebat:

13.5 x 21 cm

Kağıt:

Enzo 70 gr

Kapak:

Cevdet Mehmet Kösemen

Cilt/Kapak:

250 gr. Mat, Amerikan Bristol, 4 renk

ISBN/Barkod:

978-605-7884-52-7

İÇİNDEKİLER

TABLOLAR

GRAFİKLER

KISALTMALAR

SONSÖZ

GİRİŞ

I. BÖLÜM ERZURUM'UN TARİHİ ÖNEMİ VE DEMOGRAFİK YAPISI

II. BÖLÜM MALİ ÖRGÜTLENME

Mukataalar

Erzurum Gümrük Mukataası

Onyedinci Yüzyıldaki Gelişimi

Onsekizinci Yüzyıldaki Gelişimi

Mukataanın Başlıca Gelir Kalemleri

Malikâne Dönemi

Gümrük Yöneticileri

Mukataanın Vergi Hasılatı

Gümrük Hasılatı

Gümrük Masrafları

II. BÖLÜM MALİ ÖRGÜTLENME

Mukataalar

Erzurum Gümrük Mukataası

Onyedinci Yüzyıldaki Gelişimi

Onsekizinci Yüzyıldaki Gelişimi

Mukataanın Başlıca Gelir Kalemleri

Malikâne Dönemi

Gümrük Yöneticileri

Mukataanın Vergi Hasılatı

Gümrük Hasılatı

Gümrük Masrafları

III. BÖLÜM MAL MÜBADELESİ VE TİCARETİN YAPISI

İthalat

İran'dan Yapılan İthalat

İpek

Kürk ve Deri

Pamuk

Kahve

Diğer Mallar

Anadolu'dan Yapılan İthalat

Ahıska'dan Yapılan İthalat

Transit Ticaret

İhtisab ve Kasabiyye

IV. BÖLÜM TİCARETİN ÖRGÜTLENMESİ

Ortaklıklar

İslâm Ticaret Hukuku ve Ortaklıklar

Osmanlı Uygulaması

Erzurum Bölgesi'nde Rastlanan Örgütlenme Biçimleri

Mudaraba ve Şirket-i İnan

Tüccarın Karşılaştığı Riskier

Devletin Müdahalesi

Erzurum'da Çerçi Ticareti

Taşımacılığın Örgütlenmesi

SONUÇ

EK

KAYNAKÇA

DİZİN