Bitlis Efsaneleri  - Psiko-Sosyal ve Arketipsel Çözümleme

Doğu Anadolu Bölgesi’nde yer alan Bitlis, geçiş yolları üzerinde bulunmasından dolayı tarihsel süreç içerisinde farklı uygarlıklara ev sahipliği yapmıştır. Şehir, bu yapısından ötürü kültürel açıdan oldukça zengindir. Özellikle kaynağını mitik dönemden alan yöre efsaneleri, sözü edilen kültürel zenginliğin önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Çalışmamızda toplumsal tecrübe gömüsü niteliğinde olan yöre efsaneleri saha çalışmaları neticesinde derlenerek kayıt altına alınmıştır. Böylelikle sözlü kültür geleneği içerisinde yok olup gitme tehlikesi altında olan Bitlis efsaneleri, ölümsüzleştirilmiş ve kültürel mirasa kazandırılmaya çalışılmıştır.

Satın Al


Künye

Kitabın Adı:

Bitlis Efsaneleri - Psiko-Sosyal ve Arketipsel Çözümleme

Yazar:

Oğuz Doğan

Dizi Adı:

Kültür İncelemeleri: 50

Yayın Yılı:

2020

Sayfa:

386

Ebat:

16 x 24 cm.

Kağıt:

Enzo 70 gr.

Kapak:

Cevdet Mehmet Kösemen

Cilt/Kapak:

250 gr. Mat, Amerikan Bristol, 4 renk

ISBN/Barkod:

978-625-7900-26-3

İÇİNDEKİLER

RESİMLER LİSTESİ

HARİTALAR LİSTESİ

ŞEKİLLER LİSTESİ

TABLOLAR LİSTESİ

KISALTMALAR

ÖN SÖZ

GİRİŞ

I. BİTLİS VE BİTLİS EFSANELERİ ÜZERİNE DEĞERLENDİRMELER

Bitlis'in Tarihi, Coğrafyası ve Kültürel Yapısı

Bitlis'in Adı ve Tarih İçerisindeki Yeri

İlçeleri

Coğrafî Durumu ve Nüfusu

Kültürel Yapısı

II. EFSANE HAKKINDA GENEL BİLGİ, EFSANENİN DİĞER TÜRLERLE İLİŞKİSİ

Efsane Hakkında Genel Bilgi

Efsanelerin Türk Halk Edebiyatı İçerisindeki Yeri

III. BİTLİS EFSANELERİ ÜZERİNE DEĞERLENDİRMELER

Bitlis Efsanelerinin Anlatılma Ortamı ve Anlatıcıları

Bitlis Efsaneleri Üzerine Yapılan Çalışmalar

BİRİNCİ BÖLÜM BİTLİS EFSANELERİNİN TASNİFİ VE TAHLİLİ

Oluşum Efsaneleri

Gök Cisimlerinin Oluşumuyla İlgili Efsaneler

Ağaçların Oluşumuyla İlgili Efsaneler

Çeşmelerin Oluşumuyla İlgili Efsaneler

Dönüşüm Efsaneleri

Taş Kesilme Efsaneleri

Diğer Dönüşüm Efsaneleri

Tabiat Unsurları ile İlgili Efsaneler

Coğrafî Şekillerle İlgili Efsaneler

Göller ve Sularla İlgili Efsaneler

Dinî Nitelikli Efsaneler

Din Büyükleri ile İlgili Efsaneler

Hz. Hızır ile İlgili Efsaneler

Eren ve Evliyalarla İlgili Efsaneler

Yatır, Türbe ve Ziyaret Yerleriyle İlgili Efsaneler

Şehitlerle İlgili Efsaneler

Hz. Ali ile İlgili Efsaneler

Çeşitli Vasıflarıyla Öne Çıkan Kişilerle İlgili Efsaneler (Kör, Cimri, Deli)

Tarihî Efsaneler

Tarihî Şahsiyetler ile İlgili Efsaneler

Tarihî Yapılarla İlgili Efsaneler

Tarihî Hazinelerle İlgili Efsaneler

Tarihî Toplumsal Olaylarla İlgili Efsaneler

Yerleşim Yerlerinin Adlarına Bağlı Anlatılan Efsaneler

İlçelerle ilgili Efsaneler

Köy ve Mahallelerle İlgili Efsaneler

Hayvanlar ile İlgili Efsaneler

Olağanüstü Varlıklar İle İlgili Efsaneler

Alkarısı (Albastı), Şubato ile İlgili Efsaneler

Cinlerle İlgili Efsaneler

İKİNCİ BÖLÜM

İBİTLİS EFSANELERİNİN ARKETİPSEL TAHLİLİ

Self (Ben/ Kendilik) Arketipi

Gölge (Shadow) Arketipi

Anima ve Animus Arketipleri

İç Benlik (Yüce Bilge) Arketipi

Persona (Maske) Arketipi

Kahraman (Savaşçı) Arketipi

Asi Arketipi

Anne Arketipi

Yetim Arketipi

Gezgin Arketipi

Kurban/ Fedakâr Arketipi

Masum Arketipi

Hilebaz/ BüyücüArketipi

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

BİTLİS EFSANELERİNE SEMBOLİK VE PSİKO-SOSYAL YAKLAŞIM

Bitlis Efsanelerinde Çeşitli Kültler ve Sembolik Unsurlar

Atalar Kültü

Tabiat Kültlerine Bağlı Unsurlar

Kutsanan Dağ Kültü

Mitik Kökenden İslamî İnanışa Ağaç

Yüce Ana: Mağara Kültü

Şifalı Taş Kültü

Mitik Varoluş Kaynağı: Kutsal Kaynaklı Su

Doğum ve Yeniden Doğumda Toprak Kültü

Ateş/Ocak Kültü ve Ateşin Sembolik Dili

Hayvan Kültlerine Bağlı Unsurlar

Kaplumbağa Miti

Geyik Miti

Kuş Miti

Formülistik Sayılar

Renk Sembolizmi

Bitlis Efsanelerine Psiko-Sosyal Yaklaşım

Türbelerle İlgili İnanış ve Ritüeller

Bitlis Efsanelerinde Şamanizm'in İzleri

Rüyaların Mitik Önemi

Bitlis Efsanelerinin Sosyal Bilgiler Öğretimi Açısından Önemi

Bilişsel Değerler veya Bilgi Değerleri (Olumlu: Doğru; Olumsuz: Yanlış)

Ahlâkî Değerler (Olumlu: İyi; Olumsuz: Kötü)

Estetik Değerler (Olumlu: Güzel; Olumsuz: Çirkin)

Dinsel Değerler (Olumlu: Sevap; Olumsuz: Günah)

Bitlis Efsanelerinin Eğitim ve İnanış Açısından Önemi

Bitlis Efsanelerinin İl Turizmine Olan Etkisi

Bitlis Efsanelerinin Medya ve Reklam Açısından Değeri

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM METİNLER

Gök Cisimlerinin Oluşumuyla İlgili Efsaneler

Ağaçların Oluşumuyla İlgili Efsaneler

Çeşmelerin Oluşumuyla Alakalı Efsaneler

Dönüşüm Efsaneleri

Taş Kesilme Efsaneleri

Diğer Dönüşüm Efsaneleri

Tabiat Unsurları İle İlgili Efsaneler

Coğrafî Şekillerle İlgili Efsaneler

Göller ve Sularla İlgili Efsaneler

Dinî Nitelikli Efsaneler

Din Büyükleri ile İlgili Efsaneler

Hz. Hızır ile İlgili Efsaneler

Erenler ve Evliyalarla İlgili Efsaneler

Yatır, Türbe ve Ziyaret Yerleri İlgili Efsaneler

Şehitlerle İlgili Efsaneler

Hz. Ali ile İlgili Efsaneler

Çeşitli Vasıflarıyla Öne Çıkan Kişilerle İlgili Efsaneler (Kör, Cimri, Deli)

Tarihî Efsaneler

Tarihî Şahsiyetler ile İlgili Efsaneler

Tarihî Yapılarla İlgili Efsaneler

Tarihî Hazinelerle İlgili Efsaneler

Tarihî Toplumsal Olaylarla İlgili Efsaneler

Yerleşim Yerlerinin Adlarına Bağlı Anlatılan Efsaneler

İlçelerle ilgili Efsaneler

Köy ve Mahallelerle İlgili Efsaneler

Hayvanlar ile İlgili Efsaneler

Olağanüstü Varlıklar ile İlgili Efsaneler

Alkarısı (Albastı), Şubato ile İlgili Efsaneler

Cinlerle İlgili Efsaneler

SONUÇ

KAYNAKÇA

DİZİN